|
Strona 1 z 10
Rozwój dziecka w świetle pedagogiki Marii Montessori.
MARIA MONTESSORI urodziła się w Chiaravalle (Włochy) w 1870 r., zmarła w 1952 r. Była pierwszą kobietą we Włoszech, która ukończyła studia medyczne i otrzymała dyplom lekarza medycyny.
Po uzyskaniu doktoratu z psychiatrii oddała się pracy pedagogicznej. Na podstawie obserwacji dzieci opracowała własną koncepcję rozwoju dziecka, filozofię antropologiczną, którą przez cały czas wdrażała w działalności praktycznej./ 1
Na podstawie własnych badań i obserwacji M. Montessori skierowała spojrzenie pedagogów, psychologów i innych specjalistów na dziecko jako istotę aktywną i zdolną do koncentracji, samodzielnie kształtującą swą osobowość, indywidualność. Jednak warunkiem wszechstronnego rozwoju dziecka jest przygotowane pedagogiczne otoczenie, a także wychowawca, który pomoże mu w tym.
Pedagogika Marii Montessori daje dziecku szansę wszechstronnego rozwoju: fizycznego i duchowego oraz kulturowego i społecznego; wspiera jego spontaniczną i twórczą aktywność. Pomaga w rozwijaniu indywidualnych cech osobowości, w formowaniu prawidłowego charakteru, zdobywaniu wiedzy, umiejętności szkolnych i współdziałania.
Kluczowymi pojęciami w pedagogice wspaniałej włoszki są „normalizacja” i „ dewiacja”. Maria Montessori pojęcie normalizacji utożsamia z nowym sposobem spojrzenia na dziecko. Określa ona dziecko jako istotę zdolną do budowania niezależnej osobowości, potrafiącą swobodnie rozwijać uzdolnienia, zainteresowania i mocne strony. Nazywa ten proces, w którym dokonuje się normalizacja, „ aktywnym samourzeczywistnianiem”. /2 Normalizacja odbywa się z jednej strony zależnie od indywidualnych warunków rozwojowych (prawidłowości dojrzewania, uzdolnień, sprawności itd.), a z drugiej zgodnie z kulturą, w jakiej żyje i w jaką wrasta dziecko. Inaczej rzecz ujmując normalizacja uzależniona jest od indywidualnych cech rozwojowych każdego dziecka, od reguł kultury i historii, praw życia społecznego i jego postępu. Niektóre osoby dorosłe, w których otoczeniu rozwija się dziecko odbierają go, jak istotę z duszą w postaci „ pustego naczynia, które trzeba wypełnić treścią”. /3 Uważają, że dziecko to istota „...pasywna, zdana na wpływy zewnętrzne, a przez to całkowicie uzależniona od kierownictwa dorosłych”./4 Montessori głosiła pogląd, że takie wypaczenia dziecka prowadzą do „dewiacji”. Dziecko czuje się nie rozumiane i odpowiada reakcjami dewiacji takimi, jak: 1. zahamowania będące skutkiem zniechęcenia, poczucia niższości, onieśmielenia, uległości, uzależnienia od nagrody, 2. dążenie do władzy i posiadania, 3. marzycielstwo, fantazje o cechach urojonych, 4. agresywność, 5. lenistwo itd.
Dziecko, któremu dano szansę samodzielnego rozwoju, wykazuje następujące cechy:
1. zamiłowanie do porządku,
2. zamiłowanie do pracy,
3. spontaniczną koncentrację,
4. umiłowanie rzeczywistości i własnego otoczenia, które prowadzą do rozwoju twórczych możliwości,
5. zamiłowanie do ciszy i pracy w pojedynkę
6. wysubtelnienie zmysłu posiadania,
7. posłuszeństwo, oparte na swobodnych aktach decyzji,
8. niezależność i inicjatywę,
9. wzajemną pomoc, bez egoistycznej rywalizacji,
10. spontaniczną samodyscyplinę,
11. radość, która była centrum zainteresowania Montessori.
|